มรดกล้านนา

รัตติกาลใด ที่เหล่าดาราระยิบฟ้าพร่างพราว จะเห็นดวงดาวกลุ่มหนึ่ง ซึ่งในสายตาของชาวล้านนามองเห็นเป็นรูปวี (พัด) หรืออาจมีบางคนเห็นเป็นรูปหัวไก่ กลุ่มดาวนั้นไซร้เขาเรียก ดาววีไก่หน้อย”จินตนาการของมนุษย์เมื่อมองดูบนฟากฟ้า อาจแปลความหมายภาพของดวงดาวแตกต่างกันไป อย่างเช่นชาวฮินดูบางพวกเห็นดาวกลุ่มนี้เป็นรูปนก บางพวกเห็นเป็นรูปไก่ และมีความเชื่อว่าเป็นดวงไฟที่บูชาเทพอัคนี ในตำนานกรีกกล่าวว่าเป็นรูปพี่น้องหญิงสาวพรหมจรรย์ที่เป็นคู่สมรสของเทพชื่ออาร์ทีมิสท์ (Artemist) นอกจากนี้ยังมีความสัมพันธ์กับเทพปกรณัม ซึ่งเป็นเทพเจ้าเกี่ยวกับเหล้าองุ่นและความหรรษา ....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 475

คำว่า เหมี้ยงเป็นคำที่สะกดตามเสียงแท้ของล้านนา ส่วนภาษาไทยภาคกลางใช้คำว่า เมี่ยงหมายถึง ชาซึ่งเป็นไม้พุ่มชนิด Camellia Sinensis Asamica. ในวงศ์ THEACEAE ชอบขึ้นตามภูเขาในเขตภาคเหนือของประเทศไทยไปจึงถึงประเทศจีน เหมี้ยง เป็นของบริโภคโดยการอมหรือเคี้ยวของชาวล้านนาโดยเฉพาะหลังอาหาร ส่วนของเหมี้ยงที่ใช้บริโภคคือใบอ่อน ซึ่งจะเก็บมานึ่งให้สุกแล้วหมักให้ได้ที่ ก่อนนำไปบริโภค....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 314

การเรียนศาสตร์และศิลป์ต่าง ๆ โบราณถือว่าต้องมีครูคอยช่วย การเรียนถึงจะสัมฤทธิ์ผลด้วยความชอบธรรม และถึงแม้จะเรียนสำเร็จ ก็ต้องมี ผีครูเป็นสรณะที่พึ่ง การใช้วิชาจึงจะมีประสิทธิภาพตามความมุ่งหวังที่ตั้งไว้ ดังนั้นเพื่อเป็นการสถาปนา ให้สิ่งที่ปรารถนาบังเกิด จึงต้องมีพิธีกรรมมารองรับ ได้แก่ การไหว้ครู ซึ่งมีทั้งการขึ้นครู การปลงครู และการเลี้ยงครู โดยแต่ละพิธีก็มีรายละเอียดที่แตกต่างกัน....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 318

 

การปลงครู เมื่อการเรียนการสอนบรรลุเป้าหมายแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือต้องมีพิธีปลงครูซึ่งเป็นธรรมเนียม อันเกี่ยวเนื่องกันการขึ้นขอบขึ้นขัน เมื่อมีการขึ้นขอบขึ้นขัน ต้องมีการปลงครูถึงจะเรียกได้ว่าศิษย์มีครู พิธีกรรมในการปลงครู อันดับแรกของการปลงครู ศิษย์ทุกคนจะขออนุญาตนำขันครูที่ตั้งค้างไว้เมื่อแรกเริ่มเรียนมาจัดเครื่องบูชาใส่ใหม่ทดแทนของเดิมที่มีอยู่ ซึ่งเครื่องบูชาดังกล่าวได้กล่าวรายละเอียดไว้ในพิธีกรรมในการขึ้นครูแล้ว ส่วนสิ่งของที่เพิ่มเติมนอกจากนี้ ได้แก่....(ดูไฟล์แนบ)

 

 

Total views: 216

ตำราพรหมชาติ เป็นตำราที่กล่าวถึงการพยากรณ์ชีวิตของมนุษย์ตั้งแต่อดีตชาติ ปัจจุบันชาติ และอนาคตชาติ ว่าด้วยโชคชะตาราศีตามวัน เดือน ปีเกิด เฉพาะพรหมชาติล้านนามักเขียนด้วยอักษรและภาษาล้านนาลงในเอกสารโบราณประเภทพับสา ซึ่งจะได้นำมาปริวรรตเป็นอักษรไทยภาคกลางพร้อมอธิบายความเป็นลำดับ คนเกิดปีชวด “ผู้ใดเกิดปีกาบใจ้ รวายใจ้ เปิกใจ้ กดใจ้ เต่าใจ้ ชาติก่อนได้เกิดเปนภุมมเทวดาในเมืองพารา ซ้ำเปนพระญาอินท์ ซ้ำมาเกิดเปนลูกขุนหอฅำเมืองลังกา ซ้ำมาเปนลูกฅนผลาญ มันได้ทานภิกขุ  ๓  ตน จิ่งมาเกิดเปนฅน....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 394

คนเกิดปีฉลูผู้ใดเกิดปีดับเป้า เมิงเป้า กัดเป้า ร้วงเป้า ก่าเป้า ชาติก่อนเป็นช้างสะทัน ซ้ำเป็นม้า ซ้ำเป็นผีเสื้อเมือง ซ้ำเป็นลูกหมอยาในหงสาวติ จิ่งมาเกิดเป็นคนชาตินี้ หื้อรักษาศีล ๕  ศีล  ๘  กระทำบุญ  หื้อทานภิดานขาว  ทุงข่ายใบสะหลี  จ้องเผือก  แท่นแก้ว  สารูปหินขาว คันบ่ได้ทานจักตายเป็นควายเถิง  ๓  ชาติ นกเขียว  ๕  ชาติ จิ่งได้มาเป็นคนผานว่าอั้น คันว่าได้หื้อทานแล้ว จิ่งจักได้เกิดเป็นลูกเสฎฐี ซ้ำมาเกิดเมืองตาวติงสา ซ้ำลงมาเป็นนายร้อยเกียร  ๕๐๐  ใน....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 405

คนเกิดปีขาลผู้ใดเกิดปีกาบยี รวายยี เปิกยี กดยี เต่ายี ชาติก่อนเป็นผีเสื้อเมืองลังกา ซ้ำมาเป็นโจร ได้เป็นแก่ท่านทังหลาย ซ้ำมาเป็นเสือเย็น ซ้ำได้ตกนรก  ๓  ชาติ พ้นนั้นมาเป็นควายเถื่อน จิ่งมาเกิดเป็นคนชาตินี้ เป็นพระใจบ่เที่ยง เข้าของบ่หมั้น หื้อทานผ้าภิดาน เข้าพันก้อน จิ่งวุฑฒิชะแล คันบ่ได้ทานจักผลาญแท้ ตายไปก็ยังจักเป็นคนผลาญ ๑๓ ชาติ ซ้ำจักได้เป็นช้างชาตินึ่ง จิ่งเป็นคนชะแล คันได้ทานแล้วจักได้ไปเกิดเป็นลูกพระญาเมืองมัททราท ซ้ำจักได้เมือเกิดตาวติงสา จิ่งลงมาเกิดเมืองจัมปาได้เถิงสุขด้วยอรหัน....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 381

คนเกิดปีเถาะ ผู้ใดเกิดปีเหม้า เมิงเหม้า กัดเหม้า ร้วงเหม้า ก่าเหม้า ชาติก่อนมันเป็นภุมมเทวดา จิ่งมาเป็นวอก ซ้ำมาเป็นหมา ซ้ำมาเป็นนกแวก  ๓  ชาติ จิ่งเกิดเป็นแก่เพิ่นในเมืองรัมมวติ จักมาเกิดเป็นคนชาตินี้ มันผู้ผาถนาเป็นอรหันตาตนนึ่ง ในบ่เที่ยงสังเป็นสรมณ์ดีแท้แล เพิ่นก็รัก จักได้ดีขี่ยัวยานฅำ เมื่อหน้าจักได้พบพระเจ้าบ่คลาดบ่คลา หื้อทานเจติยะปราสาท สารูป เล้มธัมม์ ยังจักได้เป็นพระญาเจ้าเมืองลังกา ซ้ำจักได้เป็นเสฎฐี จิ่งเมือชั้นฟ้า ตุสิตา จักได้เถิงดีในสำนักพระเจ้าสิบตนบ่อย่าชะแล คัน....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 320

คนเกิดปีมะโรง ตำราพรหมชาติล้านนาได้พยากรณ์คนเกิดปีมะโรงว่าผู้ใดเกิดปีกาบสี รวายสี เปิกสี กอสี เต่าสี ชาติก่อนคุรฑ ซ้ำเป็นหงส์  ๔  ชาติ จิ่งเมือเกิดเมืองฟ้า ซ้ำลงมาเกิดเป็นลูกหมอเมืองโกสัมพี ซ้ำมาเกิดเป็นลูกอามาจในเมืองพูกล่ำ จิ่งมาเกิดเป็นคนชาตินี้ มีใจพาลและหื้อใจศีล ใจบุญจิ่งดี หื้อทานธัมม์ หนองสีมคองมู ผ้ากันถิน ทุงภิดาน อุปัปถากคนเถ้าแก่ จิ่งได้รั่งมีเป็นดี คันตายก็จักได้ไปเป็นลูกเสฎฐีในเมืองหังสาวติ  ๔  ชาติ ซ้ำได้เป็นขุนหอฅำ  ๔  ชาติ ซ้ำขึ้นเมือเกิด....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 465

ปีมะเส็ง ผู้ใดเกิดปีเมิงใส้ ดับใส้ กัดใส้ ร้วงใส้ ก่าใส้ ชาติก่อนเป็นลูกพระยามาร ซ้ำมาเป็นม้าสินธุราช ซ้ำเป็นนกหงส์ฅำ ซ้ำมาเป็นลูกอามาตย์เมืองพูกล่ำ จิ่งมาเป็นคนชาตินี้ หื้อทานตุงหลวง จ้องเผือก จ้องแดง สารูป ปราสาท ภิดาน เทียนพันเหล้ม ไส้มันพันไส้ จิ่งวุฒิ ชาติหน้ายังจักได้เป็นขุนอามาตย์ใหญ่ แล้วจิ่งจักได้เมือเกิดชั้นฟ้า  ๓  ชั้น ซ้ำลงมาเป็นพราหมณ์ อาจารย์ในเมืองตักกสิลา จักได้เถิงดีในสำนักพระเมต....(ดูไฟล์แนบ)

Total views: 322

หน้า